CLS 03: Insulinoma - Bs Võ Nguyễn Thành Nhân

Lượt xem: 918

CASE REPORT: INSULINOMA

Bs Võ Ng Thành Nhân; Bs Trần Lãm; Bs Từ Mạnh Cường

Trung tâm Y khoa Medic Tp Hồ Chí Minh

Bệnh nhân nữ 30 tuổi, hai năm nay thường mệt mỏi, vã mồ hôi, hồi hộp, lo lắng, thỉnh thoảng lúc ngủ dậy thường có những cơn rối loạn tri giác. Bệnh nhân đã được điều trị nhiều nơi nhưng không giảm. Khoảng 2 tuần nay bệnh nhân có nói nhảm.

Lúc bệnh nhân đến khám tại Medic, tổng trạng trung bình, tiếp xúc tốt.

Xét nghiệm: Glycemie 54mg% và Insulinemia: 64 microgam / ml.

Bệnh nhân được làm siêu âm nhiều lần với kết quả âm tính (F.1). Và sau đó được làm Helical CT có tiêm thuốc cản quang Ultravist 30, 500ml. (F.2).

Hình ảnh:

width=300

 F.1 Không thấy thương tổn bất thường trên nhu mô vùng thân tụy

width=300

 F2a NECT: vùng thân tụy cạnh đầu tụy có thương tổn đồng đậm độ, rất khó xác định trên CT không tiêm thuốc cản quang
width=300
 F.2b CECT: sau khi bolus 50ml Ultravist 300, chụp nhanh với kỷ thuật Helical CT, vùng thân tụy xuất hiện thương tổn bắt thuốc cản quang nhanh, mạnh đồng nhất ở thì động mạch.
width=300
 F.2c Ở thì trể thương tổn trở lại đồng đậm độ với nhu mô tụy bình thường xung quanh. Không thấy hạch vùng và tụ dịch bất thường quanh tụy.
width=300
 F.3 Kết quả GPB: U tiết insulin lành tính

Trên hình siêu âm tụy ta không thấy focal bất thường nào trong nhu mô tụy (F.1). Trên hình ảnh CT chưa tiêm thuốc cản quang, vùng thân tụy cạnh đầu tụy nghi ngờ có focal lờ mờ gần đồng đậm độ với nhu mô tụy (F.2a). Sau khi tiêm thuốc cản quang với kỷ thuật chụp Helical CT, vùng thân tụy xuất hiện thương tổn với tính chất bắt thuốc nhanh, mạnh và đồng nhất, kích thước 15 mm (F.2b). Ở thì trể thì thương tổn lại có cùng độ cản tia với nhu mô tụy xung quanh (F.2c)

Không thấy hạch quanh hệ thân tạng, không thấy dịch tự do quanh tụy và hậu cung mạc nối.

Bệnh nhân được phẫu thuật tại BV Chợ Rẫy: với chẩn đoán trước mổ: Insulinoma. Chẩn đoán sau mổ: U tiết Insuline lành tính / tụy. (F3)

Bàn luận:

Bệnh nhân với lâm sàng kể trên và Glycemie giảm, Insulinemia tang, siêu âm nhiều lần với kết quả âm tính nhưng không loại trừ Insulinoma. Bs điều trị cho làm tiếp Helical CT.

Trên hình ảnh CT ta thấy: khi chưa tiêm thuốc cản quang tổn thương đồng đậm độ với nhu mô tụy, ở thì động mạch tổn thương bắt thuốc mạnh, đồng nhất kích thước khoảng 15 mm và đồng đậm độ với nhu mô tụy ở thì trể. Với hình ảnh như thế ta nghĩ đến u tế bào đảo tụy.

Kết hợp lâm sang + Glycemie giảm + Insulinemia tang nên nghĩ Insulinoma

INSULINOMA

Là u tế bào tụy, tăng tiết insulin bất thường. Chiếm đa số trong những u tế bào đảo tụy, tần suất: 1/250.000, ở mọi lứa tuổi  (40 – 60), tỉ lệ M/F = 2/3. Chiếm khoảng 75 – 80% u tế bào đảo tụy chức năng riêng biệt và 10% liên quan đến hội chứng MEN – type I.

Triệu chứng cấp tính bao gồm đổ mồ hôi, hồi hộp, lo lắng, bồn chồn. Các triệu chứng trên thường xuất hiện kín đáo hơn là cấp tính và đột ngột.

Triệu chứng điển hình là tam chứng Whipple:

  • Đói
  • Hạ đường huyết
  • Đáp ứng truyền tĩnh mạch Dextrose.

Nhưng dấu hiệu quan trọng nhất là có sự tăng tiết Insuline trong máu tương ứng với sự hạ đường huyết

Kích thước: 1 – 2 cm, < 1.5 cm # 75%

Tần suất chuyển ác tính: 5 – 10%.

Siêu âm có độ nhạy khoảng 60% với u ở trong nhu mô tụy và 25% ngoài nhu mô tụy. Siêu âm trong phẫu thuật có độ nhạy rất cao 90%. Ngày nay với sự phát triển của siêu âm qua ngã nội soi dạ dày tá tràng thì giá trị chẩn đoán trước phẫu thuật rất cao 92%.

CT và MRI có độ nhạy là 77% với u ở trong nhu mô tụy và 35% với u ở ngoài nhu mô tụy.

Lâm sang có giá trị rất lớn trong việc chẩn đoán Insulinoma, vì nếu có nghĩ đến thì ta mới cho làm các xét nghiệm để chẩn đoán xác định. Chẩn đoán hình ảnh cũng là phương tiện không thể thiếu được trong chẩn đoán, tiên lượng và dự hậu cho bệnh nhân.

width=109

Nguồn: Tạp chí siêu âm ngày nay số 34